Wanneer heb je een nieuwe EAN-code nodig? Varianten en wijzigingen

Je verkoopt een katoenen T-shirt in drie maten en twee kleuren. Volgende maand komt er een navy-versie bij en wil je ook een voordeelpak van drie stuks. Hoeveel EAN-codes heb je dan nodig? Het korte antwoord: je hebt een nieuwe EAN-code nodig voor elke variant die een klant apart kan kopen, voor elke multipack of set en bij grote wijzigingen aan een bestaand product.

Die regels komen uit de GTIN Management Standard van GS1. Er is geen wet die ze oplegt, maar marktplaatsen en Google Merchant Center volgen dezelfde logica. Hieronder lees je per situatie wat de regel is, met rekenvoorbeelden.

Wanneer is een nieuwe EAN-code nodig? De basisregel

GS1 zegt het zo: een aparte GTIN is nodig zodra een van de vooraf bepaalde kenmerken van een artikel anders is. De toets daarachter is eenvoudig. Moet een klant of winkel het nieuwe product van het oude kunnen onderscheiden? Dan krijgt het een eigen code.

Een EAN-code is een GTIN-13. In dit artikel gebruiken we beide woorden voor hetzelfde nummer.

De belangrijkste situaties:

Varianten: kleur, maat, smaak

Dit is de situatie waar de meeste webshops mee te maken hebben. GS1 geeft als voorbeeld een lijn T-shirts waarbij elke stijl, kleur en maat een eigen GTIN krijgt. Google Merchant Center zegt hetzelfde: elke variant, zoals een andere kleur of maat, heeft een eigen GTIN nodig.

Dat geldt ook als de prijs gelijk is. Een rode mok van € 12,95 en een blauwe mok van € 12,95 zijn voor een magazijn of marktplaats twee verschillende producten. Wie een rode bestelt, wil geen blauwe ontvangen.

T-shirt ‘Basic’

	Zwart	Wit
S	…00013	…00020
M	…00037	…00044
L	…00051	…00068

6 varianten = 6 EAN-codes

Rekenvoorbeeld: een kledingwebshop

Je verkoopt het T-shirt 'Basic' in S, M en L, in zwart en wit. Dat zijn 3 × 2 = 6 EAN-codes. Komt navy erbij, dan worden het 3 × 3 = 9 codes: je hebt er drie extra nodig. Voeg je ook XL toe in alle drie de kleuren, dan kom je op 4 × 3 = 12.

Leg de codes per variant vast, bijvoorbeeld:

• Basic zwart S: 8712345000011
• Basic zwart M: 8712345000028
• Basic zwart L: 8712345000035
• Basic wit S: 8712345000042
• Basic wit M: 8712345000059
• Basic wit L: 8712345000066

Elk nummer heeft een eigen, kloppend controlecijfer. Twijfel je bij het overtypen, controleer het dan met de EAN-checker.

Multipacks, sets en bundels

Een multipack is een verpakking met meerdere stuks van hetzelfde artikel, zoals drie T-shirts in één zak. Een set (GS1 noemt het een 'vooraf bepaald assortiment') bevat verschillende artikelen die samen als één product worden verkocht, zoals een cadeaubox met zeep, scrub en handdoek.

Beide krijgen een eigen code, los van de codes van de losse artikelen. De kassa of het magazijn moet immers weten dat er drie stuks of een complete box over de toonbank gaan. Verander je later de inhoud van een vaste set, bijvoorbeeld een andere zeep, dan heb je volgens GS1 opnieuw een nieuwe code nodig.

Er is één uitzondering. Bij een willekeurig assortiment, waarbij de inhoud per verpakking wisselt, hoeft de code niet te veranderen als de inhoud verandert.

Rekenvoorbeeld: een theewinkel

Je verkoopt drie losse thee-smaken in blikken van 100 gram, een voordeelpak met 3 blikken Earl Grey en een proefbox met één blik van elke smaak.

• 3 smaken × 1 formaat = 3 codes
• Voordeelpak 3 × Earl Grey = 1 code
• Proefbox (vaste inhoud) = 1 code

Totaal: 5 EAN-codes. Brengt de leverancier volgend jaar blikken van 125 gram uit in plaats van 100, dan verandert de inhoud op het etiket. Dan heb je voor alle drie de smaken een nieuwe code nodig, en ook voor het voordeelpak en de proefbox, want hun inhoud verandert mee. Dat zijn nog eens 5 codes.

Productwijzigingen: wanneer moet de code mee veranderen?

Niet elke wijziging vraagt om een nieuw nummer. De GS1-regels noemen een aantal duidelijke grenzen.

Andere inhoud op het etiket

Elke verandering in de wettelijk verplichte inhoud op de verpakking, omhoog of omlaag, vraagt om een nieuwe code. GS1 geeft voorbeelden als een zak chips die van 680 naar 794 gram gaat en een pak luiers dat van 14 naar 12 stuks gaat. Ook een bonusverpakking met de nieuwe totale inhoud op het etiket telt.

De 20 %-regel voor afmeting en gewicht

Verandert een afmeting (op welke as dan ook) of het brutogewicht met meer dan 20 %, dan is een nieuwe code nodig. GS1 noemt een doos waspoeder die 40 % hoger wordt, en een verpakking die van plastic naar glas gaat en daardoor 50 % zwaarder wordt.

GS1 zegt er uitdrukkelijk bij: een reeks kleine wijzigingen om onder de 20 % te blijven is niet toegestaan. Je telt de veranderingen op sinds de laatste keer dat de code is toegekend.

1. Verandert de inhoud op het etiket?

   JaNieuwe EAN-code

   Nee ↓

2. Afmeting of gewicht meer dan 20 % anders?

   JaNieuwe EAN-code

   Nee ↓

3. Komt er een keurmerk bij of gaat er een af?

   JaNieuwe EAN-code

   Nee ↓

4. Verandert de merknaam op het product?

   JaNieuwe EAN-code

   Nee ↓

5. Bestaande code houden

Keurmerken, merknaam en promoties

Komt er een erkend keurmerk bij of gaat er een af, bijvoorbeeld CE, halal of biologisch, dan is een nieuwe code nodig als dat relevant is voor klanten, handelspartners of toezichthouders. Ook een andere primaire merknaam op het product vraagt om een nieuwe code.

Bij een tijdelijke actieverpakking, zoals een speciale editie voor een evenement, is volgens GS1 een nieuwe code nodig als de wijziging gevolgen heeft voor de afhandeling in de keten. GS1 UK legt uit dat dit vooral speelt op de niveaus boven de consumenteneenheid, zoals de omdoos.

Nooit hergebruiken: de regel sinds 2019

Sinds 1 januari 2019 geldt: een toegekende GTIN mag nooit meer aan een ander product worden gegeven. Ook niet als het oude product al jaren uit de handel is. Alleen codes die al vóór die datum uit de markt waren, mochten nog één laatste keer worden hergebruikt.

De reden is praktisch. Een oud nummer leeft nog jaren door in kassasystemen, marktplaatsen, prijsvergelijkers en Google. Geef je het aan een nieuw product, dan krijgen klanten en systemen de verkeerde gegevens te zien.

Zelf codes kopen of via GS1?

Voor ongemerkte producten of een kleine eigen webshop kun je EAN-codes eenmalig kopen. Elk nummer is dan maar één keer verkocht en wordt in ons register (gtincodes.com) op jouw naam vastgelegd. Omdat je codes nooit mag hergebruiken, is het verstandig om ruimte te houden voor nieuwe varianten.

Gaat het om een eigen merk op Amazon of bol.com, of lever je aan Zalando, supermarkten of winkelketens? Dan is een eigen GS1-lidmaatschap de betere keuze. Amazon vergelijkt codes met de gegevens van GS1, en bol.com vraagt voor merkartikelen een via GS1 geregistreerde EAN (stand oktober 2026). Gekochte codes staan in de GS1-database niet op jouw naam.

Wat nu?

• Maak een lijst van alle varianten (kleur × maat × smaak) die apart te koop zijn.
• Tel er alle multipacks en vaste sets bij.
• Check je geplande wijzigingen: andere inhoud, meer dan 20 % maat- of gewichtsverschil, een keurmerk of een nieuwe merknaam.
• Leg per code vast welk product erbij hoort, en hergebruik nooit een nummer.
• Voeg de codes per variant toe in je shop. Hoe dat werkt, lees je in EAN-codes toevoegen in je webshop.